Cambridge IGCSE IsiZulu as a Second Language 0531 — 2010 Oct/Nov Paper 1 · Variant 1
0531/11/O/N/10
The question paper and its mark scheme, free to read here and free to download. This is Cambridge’s own paper, exactly as it was sat.
Question paper16 pages
















Mark scheme
No mark scheme is in the library for this paper.
Paper as text
Question paper, page 1
This document consists of 14 printed pages and 2 blank pages. IB10 11_0531_01/3RP © UCLES 2010 [Turn over *9191437606* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education ISIZULU AS A SECOND LANGUAGE 0531/01 Paper 1 Reading and Writing October/November 2010 2 hours Candidates answer on the Question Paper. Additional Materials: No additional materials are required. READ THESE INSTRUCTIONS FIRST Write your Centre number, candidate number and name on all the work you hand in. Write in dark blue or black pen. Do not use staples, paper clips, highlighters, glue or correction fluid. DO NOT WRITE ON ANY BARCODES. Answer all questions. At the end of the examination, fasten all your work securely together. The number of marks is given in brackets [ ] at the end of each question or part question. For Examiner's Use Total www.XtremePapers.com
Question paper, page 2
2 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 1 Lesi sikhangiso siqondiswe kulabo abathanda ukusebenzisa ikhompyutha nabadinga isikhathi sabo ukwenza ezinye izinto. Sifunde lesi sikhangiso, bese uphendula imibuzo esekhasini elilandelayo. Thenga Kalula Uma ukuzonda ukuyothenga igilosa, khululeka izinsizi zakho seziphelile. Ukumosha uphethiloli wakho uya eSuphamakethe, ukwehla wenyuka ufuna indawo yokupaka, ukuqhuba izinqola eziphukile, abasebenzi basemathilini abanyukubele, nokunye okuningi, konke lokhu usungehlukana nakho. Thenga igilosa yakho kwi-internet. Hlala ekhompuyutheni yakho ufake ikheli lwaka- thengakalula elingu, www.thengakalula.co.za. Uzozibona usungena phakathi kumaSuphamakethe amakhulu aseNingizimu Afrika okunguCheckers, Hyperama, Pick ‘n Pay, Supar Spar kanye nakwaWoolworths. Kubalulekile ukuthi uyazi impahla oyifunayo, ubukhulu bayo kanye negama lenkampani eyenza leyo mpahla. Kulula futhi kungcono ukunyakazisa i-mouse kunokuqhuba inqola esindayo futhi ephukile. Lokhu kusho ukuthi impahla yakho izolethwa ekhaya lakho ngalolo suku uma nje uyi-ode lingakashayi ihora lesine ntambama. Okumnandi ukuthi usungenza ezinye izinto ngesikhathi sakho bese u-oda igilosa yakho ngesikhathi osithandayo nesihambisana nawe. Ukulethelwa impahla yakho ekhaya ukukhokhela u-10% wemali yegilosa yakho, kodwa ayibi ngaphansi kuka-R50. Abantu abaningi sebethenga kwaThengakalula. Sinamakhasimende eqile kwayizinkulungwane ezinhlanu eNingizimu Afrika yonke, kanti lesi sibalo siyanyuka nsuku zonke. Sidiliva kuwo wonke amadolobha amakhulu aseNingizimu Afrika njengaseThekwini, eGoli, eKapa, eBhayi, eMpangeni, namanye amadolobha kanye namaphethelo awo wonke. Kulula ukuthenga; yiya kwathengakalula uthole yonke impahla oyifunayo emnyango wakwakho ngalolo suku. Kulula ngempela, nyakazisa i-mouse lakho kuphela wena unganyakazanga nakancane.
Question paper, page 3
3 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 [Turn over For Examiner's Use (a) Iyini iThengakalula? [1] (b) Yini engenza abantu bangathandi ukuya emaSuphamakethe. Nikeza okubili. (i) [1] (ii) [1] (c) Yini ekufanele uyazi uma ufuna ukuthenga impahla kwaThengakalula? [1] (d) Kumele uyi-ode nini impahla uma uyidinga ngalelo langa? [1] (e) Mangaki amaSuphamakethe ahambisana nabakwaThengakalula? [1] (f) Kungakusiza kanjani ukusebenzisa iThengakalula? Nikeza okukodwa. [1] (g) Yimalini ongayikhokha ngokusebenzisa iThengakalula? [1] [Amamaki: 8]
Question paper, page 4
4 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 2 UThabani Luthuli uneminyaka eyishumi nesithupha ubudala futhi ufunda eThandimfundo High School. Lesi sikole singaphandle kwedolobha laseThekwini. Ikheli lesikole lona lithi 11 Mageba Road, Mayville 3601 bese kuthi ikheli le imeyili lithi thandimfundohigh@kznschools.gov.za. Inombolo yesikole ithi 031 366 0101. UMnu. T. Dlamini ungunobhala wesikole futhi uyena ongathintwa uma kukhona izinkinga. Inombolo yakhe kamakhalekhukhwini ithi 091 565 3738. Isikole sikaThabani sizothatha uhambo lokuvakashela zonke izindawo zomlando wempi yamaZulu ezizungezwe yindawo yaseShowe kuze kuyofika eNquthu. Bazohlala eBabanago Village ngesikhathi behamba bebona zonke lezi zindawo. Bazohamba ngomhlaka 12 babuye ngomhlaka 16 KuJulayi. UThabani ungomunye walaba bafundi abangamashumi amane abazohamba – amantombazane ayishumi nesithupha kanye nabafana abangamashumi amabili nane. Bazohamba nothisha abathathu, Unkosikazi Zungu, Umnumzane Mkhize kanye noMnunzane Smith. Abafundi bazohlala ngabane egumbini elilodwa. Abafana bazohlala kwenye ingxenye namantombazane ahlale kwenye ingxenye. Babili abafundi abangayidli inyama kanti uNkosikazi Zungu akayidli inyama yengulube. Bonke abafundi bakhuluma isiZulu emakhaya kungakho nabo bakhulumisana ngaso isiZulu kanye nesiNgisi. Abahleli balezi zifundo bathumele ifomu elilandelayo ukuba ligcwaliswe ukuze lonke uhlelo luhambe kahle. UThabani naye uceliwe ukuba kube nguye ogcwalisa leli fomu. Zicabange unguThabani futhi ugcwalisa leli fomu ngoba umele isikole sakho.
Question paper, page 5
5 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 [Turn over For Examiner's Use [Amamaki: 9] BABANANGO VALLEY CULTURAL CENTRE INGXENYE A IMINININGWANE Igama lomuntu ogcwalisa leli fomu: Thabani Luthuli Igama lenhlangano: …………………………………………………………………………………………… Ikheli leposi: ……………………………………………………………………………….………………… Inombolo yocingo: 031 366 0101 Igama nenombolo yomuntu ongathintwa uma kunesimo esiphuthumayo: …………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………… Ubusuku enizobulala: ………………………………………………………………………………………… INGXENYE B INDAWO YOKULALA Abantwana besikole Amantombazane: 16 Abafana: 24 Abadala Abesifazane: ……………… Abesilisa: ………… INGXENYE C Izilimi eningathanda ukuthi zisetshenziswe yilabo abafundisayo ngesikhathi nihamba nifunda ngomlando nangamasiko. IsiBhunu ( ) IsiFulentshi ( ) IsiNgisi ( ) IsiXhosa ( ) IsiZulu ( ) Ingxenye D Sicela ubhale izicelo eningaba nazo njengeqembu eziphathelene nokudla: ………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………
Question paper, page 6
6 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 3 Funda lesi siqephu esilandelayo esikhuluma ngamacheetah bese wenza umsebenzi osekhasini elilandelayo. Usuku empilweni yecheetah Kuseyizinsuku eziyishumi nje kuphela uBinti ezale okokuqala. Noma umama nabantwana bevikelwe yisiQiwi sikaZwelonke saseKenya ekuhlukunyezweni ngabantu, kodwa kusamele baphinde babhekane nomhlaba onesihluku ngempumelelo. UBinti wafunda amakhono okuba ngumama kuthisha owayenesipiliyoni sangempela – umama wakhe. Esanezinyanga eziyisithupha nje wayesekwazi ukuzingela, njengoba nabantwana bakhe bezokwazi. Amacheetah athanda ukudla inyama eseyintsha futhi ayazingela abambe ezinye izilwane. Umzimba wecheetah omncanyana, ikhanda elincane kanye nemilenze emide kuyinikeza umzimba okwazi ukunyakaza ngejubane elikhulu. Ayifani namanye amakati ngoba izinzipho/izidladla zayo zihlale ziphumele ngaphandle ukuze ikwazi ukubambelela ngesikhathi igijima. Umsila wayo omude uyayisiza ukuze ikwazi ukuzimelela uma igijima ngejubane elikhulu. Amacheetah athanda izindawo ezinotshani lapho ethola indawo eyanele ukujaha izilwane ezincane kanye nokucathamela lezo azizingelayo. Uma umndeni ulambile uBinti ugibela indunduma ukuze aqalaze kahle ethafeni. Kukhona inyamazane ephambukile yahlukana nomhlambi ebihamba nawo. Amehlo kaBinti ayabhekisisa manje. Inyamazane iyaqhubeka ukudla edlelweni yodwa. UBinti ucasha ngotshani obukhulu, unyonyobela le nyamanzane aze abe seduze nayo ngamamitha ayi-20. Ufihlwe yisikhomba sakhe esinamabala amnyama okwenza ukuthi isilwane esizingelwayo esinovalo singamboni. UBinti uyanyonyoba, amahlombe engene phakathi, izindlebe zivulekile zaqina. Uyasondela kuthi kusenjalo aqale ukugijima ejaha le nyamazane. Ijubane lakhe liyakhula, kuthi ngesikhashana nje ebe esegijima ngejubane elikhulu. Khona kuyasho ukuthi inyamazane ibiphambili kunaye. Igijima ngejubani elithi alifane nelecheetah, ijubane elingamakhilomitha ayi-100 ngehora. lapho le nyamazane ibaleka, ijika masinyane yenzela ukuchitha uBinti. Ngokujwayelekile icheetah iyisilwane esinejubane elikhulu emhlabeni kodwa noma kunjalo ayikwazi ukugijima ngalelo jubane isikhathi eside. Ngenhlanhla lo ngomunye waleyo mizuzu eyimpumelelo. uBinti uyayikheqa inyamazane ngokwenweba izidladla zakhe. Inyamazane ishona phansi. Abantwana bakhe nabo bazozama ukulingisela uBinti – kodwa basazohluleka ngoba izilwane ezizingelwayo zizoshesha zibabone ngendlela ebudedengu abozobe beza ngayo. Ngakho uBinti uyabaqeqesha ngokuphindelela. Ingabe uphila futhi usinde kanjani endaweni lapho kukhona amabhubesi noma izimpisi eziyingozi ebantwaneni bakho, kanye nojakalase noma amanqe afuna ukuthatha ukudla kwakho? Awuhlali endaweni eyodwa isikhathi eside, kodwa uhlale njalo uhamba nomndeni wakho nifuna indawo ephephile. Abantwana abanye abasindi lapho behlaselwa yingakho icheetah izala abantwana abaningi. Amacheetah esifazane avamise ukuzihlalela ngawodwana. Awesilisa wona ahlala ngamaqembu ukuze avikele indawo yawo yokuzingela neyokuhlangana nawesifazane lapho esefuna abantwana. Kungasuka olukhulu udlame lapho kubangwa khona izindawo phakathi kwamaqembu ahlukene amacheetah.
Question paper, page 7
7 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 [Turn over For Examiner's Use Amacheetah esilisa awangeni ekukhulisweni kwabantwana. Abantwana banakekelwa ngunina ezinyangeni eziyi-18 zokuqala. Emva kwalesi sikhathi, unina uyabashiya ukuba bahlale bodwa isikhathi esiyizinyanga eziyi-6 ngaphambi kokuba bahlukane. Abantwana besilisa bona bahla ndawonye impilo yabo yonke. Uzothula inkulumo ngamacheetah esikoleni sakho. Ukhethe ukusebenzisa ulwazi oluthole kulesi siqephu osifundile enkulumeni yakho. Ukuze ukwazi ukuthi uhlele inkulumo yakho kahle, yenza manothi amafishane ngaphansi kwezihloko ezilandelayo. Usukhonjisiwe ukuthi uphendule kanjani esihlokweni sokuqala. (a) Isakhiwo somzimba esisiza amacheetah ukuba agijime ngejubane elikhulu: • Ukuma kwawo (umzimba omncanyana, ikhanda elincane, imilenze emide) • [1] • [1] (b) Asicashela kanjani isilwane asizingelayo amacheetah: • [1] • [1] (c) Azivikela kanjani amacheetah ezilwaneni ezinkulu ezinobungozi: • [1] • [1] (d) Umehluko phakathi kwecheetah yesilisa neyesifazane: • [1] • [1] [Amamaki: 8]
Question paper, page 8
8 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 4 Sebenzisa umbhalo ongenhla ukubhala ngokufingqiwe uveze impilo yecheetah yokuba ngumzingeli. Umbhalo wakho ofingqiwe kumele uveze amaphuzu asemqoka kuphela futhi ube namagama angeqile kwangama-80. Ungawasebenzisa amanothi ozenzele wona kumsebenzi 3. [Amamaki: 5]
Question paper, page 9
9 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 [Turn over PLEASE TURN OVER FOR UMSEBENZI 5
Question paper, page 10
10 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 5 Wa-oda izincwadi zesikole enkampanini edayisa izincwadi zesikole. Sekuphele amaviki amabili kudlule isikhathi sokuba zifike lezi zincwadi kodwa azikafiki kuze kube manje. Bhala incwadi yokukhononda kule nkampani uveze ukukhathazeka kwakho ngokudlula kwesikhathi lingafikanga i-oda. Incwadi yakho kumele ibe ngamagama angama 150 – 200 ubude. Ungakhohlwa ukuveza lokhu okulandelayo: • Izincwadi owawuzi-odile • Isikhathi esesidlulile ulindele izincwadi • Indlela ozizwa ngayo ngalokhu • Ofisa ukuthi kwenzeke ngalesi simo.
Question paper, page 11
11 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 [Turn over For Examiner's Use [Amamaki: 15]
Question paper, page 12
12 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 6 Le ndaba ikhuluma ngomjaho omkhulu waminyaka yonke weComrades. Yifundisise le ndaba bese uphendula imibuzo esekhasini elilandelayo. Umjaho owaziwa ngeComrades Marathon ungomunye wemijaho emidala futhi emikhulukazi. Lo mjaho uyibanga elingamakhilomitha angamashumi ayisishaiygalolunye nesisha iy galolunye phakathi kweNhlokodolobha yaKwaZulu-Natali eyisifundazwe saseNingizimu Afrika, uMgungundlovu kanye nedolobha laseThekwini. Lo mjaho uyaphambana minyaka yonke, ngomunye unyaka usuke ubheke enzansi eThekwini kuthi ngonyaka olandelayo wenyuke usubheke eMgungundlovu. Lo mjaho awulula neze, ulandela umgudu onzima, ojikelezayo namagquma ngamagquma. Akukhathalekile ukuthi umjaho usuke uqalephi ngalowo nyaka, kodwa amagquma abakhona noma wehlela noma wenyukela lo mjaho. Uma unyuka, igquma lokuqala ohlangabezana nalo laziwa nge Cowies Hill kulandele Field’s Hill, Botha’s Hill, iNchanga besekuba yiPolly Shortts. Uma kwehliwa kuba yiNchanga, Silverstone, Botha’s Hill kanye neCowies Hill. Abasubathi nabangeneli balo mjaho weComrades banesikhathi esingamahora ayishumi nambili ukuwuqeda. Kunezindawo okumele abagijimayo badlule kuzo kungakapheli isikhathi esithile somjaho. Uma behluleka ukufika kulezi zindawo ngesikhathi esimisiwe bayayekiswa ngoba basuke bengeke besakwazi ukufinyelela ekugcinine komjaho ngesikhathi esifanele. Endleleni abagijimayo bathola ukugqugquzelwa yizibukeli ezibanikeza ithemba. Akugcini nje ngezibukeli, kodwa kuba khona nabosizo lokuqala ukusiza labo abadinga usizo. Lo mjaho uneminyaka eminingi waba khona. Kuningi okungenzeka ukuthi kwaguquka ngokuhamba kweminyaka. Abagijimi asebeqede lo mjaho ngempumelelo izihlandla eziyisishagalolunye bathola inombolo ephuzi, kanti labo asebeneminyaka eyishumi bafaka inombolo eluhlaza njengotshani; okuba yinombolo yabo engaguquki emijahweni elandelayo. Lo mjaho wagijinywa okokuqala ngonyaka ka 1921. Lo mjaho usuneminyaka eyedlulile kwengamashumi ayisishagalombili. Kukhona abantu asebengenele lo mjaho iminyaka engamashumi amane nangaphezulu. Lo mjaho wawuyisu lika Vic Clapham owayengomunye owayeyingxenye Yempi Yomhlaba Yokuqala(WWI). Inhloso kaVic kwakungukukhumbula amasosha aseNingizimu Afrika afa ngeMpi Yomhlaba yokuqala ngemuva kokumasha ibanga elingamakhilomitha ayizinkulungwane ezimbili namakhulu ayisikhombisa. Abagijimi abayishumi bokuqala ukuqeda lo mjaho baklonyeliswa ngeMedali yeGolide. UBill Rowan waba ngowokuqala owaphumelela kulo mjaho enza isikhathi esingama 08:59. Umjaho wokuqala wawungenelwa abantu abangamashumi amane nesishaiygalombili kodwa wagijinywa ngabantu abangamashumi amathathu nane. Lo mjaho usukhule kakhulu namuhla ngoba usungenelwa ngabantu abeqile kwabayizinkulungwane eziyishuni nanye. Okumnandi ngalo mjaho ukuthi awukhethi bantu. Kukhona abantu abasuka kwamanye amazwe afane neRussia abangenela lo mjaho, abesilisa nabesifazane. Ngonyaka ka-2000 lo mjaho wangenelwa abantu ababalelwa kwabayizinkulungwane ezingamashumi amabili nantathu kanye namakhulu ayisishaiygalolunye namashumi ayisthupha nanye. Lo Mjaho owaqala ngokubanjwa ngeholide elidala laseNingizimu Afrika ngoMeyi 24 (Empire Day) okwathi uma leli holide lisuswa wasuka waba ngeholide lentsha uJuni 16 kusukela ngonyaka ka 1995. Umjaho walolu hlobo udinga ukuzimisela, ukuhleleka kanye nokuba nomgomo ukuze uwuqede. Abantu abaningi baseNingizimu Afrika bayafunga bagomele ukuthi bazowungenela lo mjaho okungenani kanye ezimpilweni zabo.
Question paper, page 13
13 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 [Turn over For Examiner's Use Phendula le mibuzo ngesiZulu. (a) Yisiphi isizathu esaholela ekusungulweni kwalo mjaho? [1] (b) Yini ongayiphawula ngendawo lapho uqala khona nalapho uphela khona lo mjaho? [1] (c) Yini eyenza lo mjaho ube nzima ngempela? [1] (d) Bayekiselwani ukuqhubeka nomjaho abagijimi abahluleka ukufika ngesikhathi esinqunyiwe ezindaweni ezithile? [1] (e) Kwenzekani kulabo abalimalayo noma abazizwa bengaphilile endleleni? [1] (f) Babonakala kanjani abagijimi asebeneminyaka bengenela lo mjaho? [1] (g) Kungani lo mjaho ungasagijinywa ngoMeyi 24? [1] (h) Usuneminyaka emingaki lo mjaho uba ngeholide lentsha? [1] (i) Yikuphi okudingeka ukuthi abagijimi babe nakho ukuze bakwazi ukuqeda lo mjaho ngempumelelo? [1] (j) Sazi kanjani ukuthi ayikho imibandela yokuthi ngabantu abanjani abangangenela lo mjaho? Nikeza isibonele esisendabeni. [1] [Amamaki: 10]
Question paper, page 14
14 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use Umsebenzi 7 Kukhona ukuphikisana emphakathini wangakini ngesikole esisha esizokwakhiwa sabafana bodwa. Nakhu okunye okuphawulwe ngabanye abantu obaziyo. Bhala indaba eya ephepheni langakini lapho uveza imibono yonke yenu njengomphakathi. Imibono engenhla ingakunika amasu okwenza lo msebenzi kodwa uvumelekile ukusebenzisa eyakho imibono. Indaba yakho kumele ibe ngamagama angama-200 kuya ku 250 ubude. “ Ngeke kulunge ukuthi abafana bafunde bodwa ngoba abazukwazi ukuzimisela esikoleni.” “ Kuhle lokhu ngoba abafana bazoqoqeka futhi basebenze ngokungaphazamiseki esikoleni” “Isikole sabafana bodwa siletha ukuhlukana emphakathini” “ Ngibona kuyinto enhle le ngoba abafana bazodla nemidlalo bakhule kahle” “Abafana bafunda kangcono uma bebodwa”
Question paper, page 15
15 © UCLES 2010 0531/01/O/N/10 For Examiner's Use [Amamaki: 15]
Question paper, page 16
16 Copyright Acknowledgements: Permission to reproduce items where third-party owned material protected by copyright is included has been sought and cleared where possible. Every reasonable effort has been made by the publisher (UCLES) to trace copyright holders, but if any items requiring clearance have unwittingly been included, the publisher will be pleased to make amends at the earliest possible opportunity. University of Cambridge International Examinations is part of the Cambridge Assessment Group. Cambridge Assessment is the brand name of University of Cambridge Local Examinations Syndicate (UCLES), which is itself a department of the University of Cambridge. 0531/01/O/N/10 BLANK PAGE