Cambridge A Level Hindi - Language (AS Level only) 8687 — 2015 Oct/Nov Paper 2 · Variant 1

1 (para. 2) (a) (para. 1) ...............................................................................................................................................[1] (b) (para. 2) ...............................................................................................................................................[1] (c) (para. 3) ...............................................................................................................................................[1] (d) (para. 3) ...............................................................................................................................................[1] (e) (para. 4) ...............................................................................................................................................[1] [ 5]

Mark scheme: 1 नीचे द गयी ू येक प रभाषा के िलए उपरो आलेख म िल खत उन श द! या उ" य! को िल खए जनसे उनका अथ' ःप) हो जाए। उदाहरणः कमाई (para 2) उ/रः उपाज'न (a) आदर (para 1) स कार/इ2जत/आवभगत [1] (b) ज4र (para 2) अिनवाय' [1] (c) इंतज़ार (para 3) ूती7ा [1] (d) शु9 (para 3) ूार:भ [1] (e) ूाि; (para 4) उपल ध [1] [पूणा>कः 5]

2 (para. 1) (a) (para. 1) ...............................................................................................................................................[1] (b) (para. 1) ...............................................................................................................................................[1] (c) (para. 2) ...............................................................................................................................................[1] (d) (para. 3) ...............................................................................................................................................[1] (e) (para. 4) ...............................................................................................................................................[1] [ 5]

Mark scheme: 2 िन:निल खत ू येक श द या उ" का ूयोग करते हुए अपने श द! म ऐसे वा@य बनाइए जससे उनका अथ' ःप) हो जाए। उदाहरणः उ/ेजना (para 1) उ/रः पर 7ाफल आने कC उ/ेजना से राम पसीना-पसीना होने लगा। (a) पार:प रक (para 1) [1] (b) आमोद-ूमोद (para 1) [1] (c) ॐोत (para 2) [1] (d) ढांचा (para 3) [1] (e) बांित (para 4) [1] [पूणा>कः 5]

3 5 (a) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[3] (b) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[3] (c) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[3] (d) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[3] (e) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[3] [ 15+5=20] 2 4, 5

Mark scheme: 3 िन:निल खत ूG! के उ/र अपने श द! म द जए। आलेख के वा@य! कC नकल न कर। (ू येक ूG के अंत म अंक! कC संHया द गयी है। इसके अित र आपके उ/र कC भाषा और शैली के िलए 5 अंक िनधा' रत Kकये गये हL।) (a) पय'टक पय'टन के िलए @य! जाते हL? िल खए| [3] आमोद-ूमोद/नए ःथान! कC खोज/जीवन म रोचकता लाने के िलए/ऐितहािसक,धािम'क व ूाकृितक सौRदय' देखने के िलए (कोई तीन) (b) इमारत! म @या प रवत'न आए और @य!? [3] अितिथ भवन/भोजनालय/खUडहर होने से बचाना/उपाज'न का ॐोत (c) 'पय'टन अRय उXोग! से िभRन है' से @या ता पय' है? ःप) कC जए| [3] अपना ढाँचा ःवयं बनाना/पय'टक पहले/सु"वधाएँ बाद म (d) 'सु"वधाएं लाभ का सौदा ' कैसे िसZ हु[ और @य!? [3] रोज़गार िमला/अ\छा जीवन ःतर/आिथ'क समृ"Z (e) नई तकनीक! का पय'टन के "वकास म @या योगदान बताया गया है? [3] "बजली/पानी/टेलीफोन/क:^यूटर/आवागमन के साधन/सूचना उपकरण (कोई तीन) [पूणा>कः 15 + 5 = 20]

4 2 4 5 (a) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[3] (b) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[2] (c) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[4] (d) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[2] (e) ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................[4] [ 15+5=20]

Mark scheme: 4 आलेख 2 'मानव कC अमानवता' को पढ़ कर ूG 4 के उ/र अपने श द! म इस ूGपऽ पर िल खए| आलेख से पूरे-पूरे वा@य उतारना मना है| (ू येक ूG के अंत म अंक! कC संHया द गयी है। इसके अित र आपके उ/र कC भाषा और शैली के िलए 5 अंक िनधा' रत Kकये गये हL।) (a) @या हमारा aयवहार मनुंय! और पशुओं के साथ एक समान है? अपना उ/र दो कारण! सKहत िल खए| [3] नह ं/पशुओं को स:प"/ समझना/बूरता/इ\छाओं कC पूित' का साधन (कोई 2) (b) जानवर! और गृह-स2जा के स:बRध पर ूकाश डािलए। [2] गृह-स2जा के उपकरण बनाना/चमड़ या खाल या दांत! से (c) ूाकृितक कारण! के अित र पशु-प 7य! के लु; होने के चार कारण! का उfलेख कC जए| [4] लोलुपता/ूदूषण/जनसंHया म वृ"Z/वन! का काटा जाना/मनोरंजन के िलए पशुओं के ूित बूरता/पय'टक! का हःत7ेप (कोई चार) (d) बाघ! के "वलु; होने के @या कारण हL? [2] िशकार/अिधकृत/अनािधकृत गित"विधयां/लालच (कोई दो) (e) आःशेिलया के समुि म Kकन यंऽ! का ूयोग Kकया जा रहा है? उसके कारण और प रणाम दोन! का वण'न कC जए| [4] शाकj पर ूेषकयंऽ/ समुि तट पर ूापकयंऽ/ जससे शाकj के समुि के Kकनारे आने कC सूचना िमल सके/सफेद शाक' के लु; होने का भय/पानी म िथरकन होने से समुि जीव-जंतुओं कC ौवण-श" पर बुरा ूभाव पड़ना (कोई चार) [पूणा>कः 15 + 5 = 20]

5 (a) (b) 140 5 (a) [10] (b) [5] ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... [ 15+5=20]

Mark scheme: 5 इन दोन! (a) और (b) ूG! के उ/र कुल िमलाकर 140 श द! कC सीमा तक ह र खए| (ू येक ूG के अंत म िनधा' रत अंक! कC संHया द गयी है। इसके अित र आपके उ/र कC भाषा और शैली के िलए 5 अंक िनधा' रत Kकये गये हL।) (a) आलेख 1 और आलेख 2 इन दोन! आलेख! के आधार पर िल खए Kक ऐितहािसक इमारत! व पशुओं के संर7ण के िलए @या कदम उठाए जा रहे हL? [10] सुझावः ूथम अनु\छेदः पुरानी हवेिलय! और महल! का संर7ण/खUडहर! कC देखरेख/इमारत! का अRय ूयोग/"बजली/ पानी कC सु"वधा/दूरसंचार/क:^यूटर/आवागमन के साधन/सूचना उपकरण| Kpतीय अनु\छेदः िशकार को अवैध करार करना/ूदूषण और वन! के काटे जाने पर रोक/सqदय' ूसाधन के िलए पशुओं के ूयोग पर रोकथाम/पशुओं के खाल और दांत pारा गृह-स2जा बंद करना/जनसंHया कC वृ"Z पर रोक| (b) िनजी ःतर पर जीव-जंतुओं को बचाने के िलए हम और @या करना चाKहए? [5] िशकार पर िनयंऽण/िशका रय! को कठोर सजा/पशुओं के अंग से बनी वःतुओं का बKहंकार/जीव- जंतुओं के ूित आदर कC r")/देखभाल इ याKद [पूणा>कः 15 + 5 = 20]